He aha te whakamāramatanga me te aha i hira ai i roto i te tīramarama hākinakina?

He ariā taketake te whakamāramatanga i roto i te hoahoa tīrama, e pā ana ki te katoa o te tūponotanga o te mārama i runga i tētahi mata mō ia horahanga wae. I ngā kupu māmā ake, ka inea e ia te nui o te mārama e tau ana ki runga me te whakamārama i tētahi mata, ahakoa he papa tākaro, he tēpu, he huarahi rānei. Ka inetia ki ngā wae e kiia nei ko te lux, e ōrite ana te lux kotahi ki te kotahi lumen mō ia mita tapawhā. He tino nui te mārama ki te mārama nā te mea e whakatau hāngai ana i te kitenga. Mō te tīramarama hākinakina, ehara te whakamāramatanga i te tīaho noa iho i te papa tākaro; E pā ana ki te whakarite kia mārama me te tika te kite a ngā kaitākaro, ngā kaiwhakahaere, ngā kaimātakitaki, me ngā kāmera pouaka whakaata i te mahi. Ka āhei te māramatanga kino ki ngā pōro hē, ki ngā whara kaitākaro, me tētahi wheako mātakitaki iti. Nō reira, ka arotahi ngā kaihoahoa rama hākinakina ki ngā momo whakamārama e rua: whakapae me te poutū. Ko ēnei inenga e rua e whakatau ana i ngā hiahia arokite rerekē, ā, e whakahaeretia ana e ngā paerewa pākaha i tautuhia e ngā tōpūtanga hākinakina o te ao whānui. Mā tēnei aratohu e whakawātea i ēnei kupu, e whakamārama ana he aha te tikanga, he pēhea te ine, he aha hoki rātou te kaupapa o tētahi tāutanga rama hākinakina ngaio.

He aha te whakamāramatanga whakapae i roto i te tīramarama hākinakina?

Ko te whakamāramatanga whakapae te mehua o te mārama e taka ana ki runga i te mata whakapae. I roto i te horopaki o tētahi papa hākinakina, ka inea tēnei i runga i tētahi rererangi pohewa e tū ana kia kotahi mita i runga ake i te whenua, whakarara ki te mata tākaro. Whakaarohia he taunga rama ki runga i te tēpu i whakatakotoria ki runga i te papa tākaro. Ka waihangatia e ngā kaipūkaha tīramarama tētahi mātiti mariko i runga i te wāhi tākaro katoa, ā, ka tangohia ngā inenga mārama i ia wāhi i tēnei mātiti hei tātai i ngā taumata mārama whakapae katoa. Ko tēnei momo whakamāramatanga te ngahuru tino taketake, ā, e tohutorotia nuitia ana mō te tīramarama rohe whānui. E kī mai ana ki a mātau te pai o te māramatanga o te whenua. Mō ngā kaitākaro, he mea nui te mārama whakapae mō te aroturuki i ngā pōro e huri ana i te papa, te whakatau i ngā tawhiti ki ngā raina rohenga, me te kite i te mata tākaro i raro i ō rātou waewae. Mō te maha o ngā hākinakina mātāmua, hapori hoki, ko te whakatutuki i ngā taumata mārama whakapae e hiahiatia ana pea te whāinga matua. Ka whakarato i tētahi taumata pūtake o te haumarutanga me te taumahinga, me te whakarite kia ōrite te mārama o te papa tākaro kia taea ai e ngā kaitākaro te neke me te whakataetae me te kore hauātanga ā-ari mai i ngā pūrei pouri.

He pēhea te tātai, te ine hoki i te tīramatanga whakapae?

Ko te tatauranga o te whakamāramatanga whakapae he tukanga nahanaha e whakarite ana i te tika me te ōritetanga. Ka tīmata ki te tautuhi i te wāhi e hiahiatia ana, koia te wāhi whakataetae matua o te tākaro. Kātahi ka whakakikoruatia tētahi pūnaha mātiti ki tēnei rohe. Ko te mokowā o ngā pūwāhi mātiti e whakatauria ana e ngā paerewa pēnei i te CIE (International Commission on Illumination), i ngā tinana whakahaere tākaro motuhake rānei pēnei i te FIFA mō te whutupōro, i te World Athletics rānei mō te riu me te papa tākaro. Ka whakatakotoria he mita mārama me tētahi pūoko whakatika-whenu ki runga i te whenua, ki runga rānei i te torutoru i te teitei kua whakaritea, ko te tikanga kotahi mita. Ka inea ngā inenga i ia wāhi whakawhitinga mātiti. Mai i ēnei tūtohu raraunga maha, e rua ngā uara matua e pā mai ana: te toharite whakapae (E_h avg) me te ōwehenga ōritetanga. He tino nui te ōwehenga ōritetanga, ā, i te nuinga o te wā ka whakapuakina hei pūwāhi mārama mōkito e wehea ana e te wawaenga (U1 = E_min / E_avg) te mōkito rānei e wehea ana e te mōrahi (U2 = E_min / E_max). Ko te ōritetanga tiketike, ko te tikanga he tino ōrite ngā taumata mārama puta noa i te papa tākaro, he rite tonu ki te tīahoaho toharite. Ka āraia e ia ngā kaitākaro kia kore ai e whakatika i tō rātou kitenga i waenga i ngā wāhi tino kanapa me ngā wāhi pōuri rawa, tērā pea ka mōrearea, ka mōrearea hoki. Hei tauira, tērā pea ka hiahiatia e tētahi papa whutupōro he mārama whakapae toharite o te 500 lux mō te whakangungu, engari 2000 lux mō tētahi whakataetae ao whānui, me te ōritetanga o te 0.7 neke atu rānei.

He aha te tīramatanga poutū, ā, he pēhea te rerekētanga?

Ahakoa e inea ana e te māramatanga whakapae te mārama i runga i te whenua, ka inea e te māramatanga poutū te nui o te mārama e taka ana ki te mata poutū. Whakaarohia e pupuri ana i tētahi papa papatahi i mua i a koe; Ko te rama e pā ana ki taua papa ko te mārama poutū. He matatini kē atu tēnei inenga nā te mea he mea nui te takotoranga o taua "papa". I roto i te tīramarama hākinakina, ka inea e mātou te māramatanga poutū i runga i tētahi rererangi e hāngai ana ki te mata tākaro, ā, ko te mea nui, ka tautuhia e mātou tōna ahunga. I te nuinga o te wā, ka mahia tēnei i te teitei o te 1.5 mita i runga ake i te whenua, āhua rite tonu ki te teitei o te tinana me te kanohi o te kaitākaro. Ko te rerekētanga matua, ehara te whakamāramatanga poutū i te tau kotahi mō tētahi wāhi i runga i te papa tākaro. Kei te āhua tonu o te ahunga e titiro ana koe. Hei tauira, ka rerekē te whakamāramatanga poutū o tētahi kaitākaro e kitea ana mai i te tūnga kāmera matua i te tīramatanga poutū o taua kaitākaro e kitea ana mai i te tūnga tahataha. Nō reira, me tatau, me whakapūtā hoki ngā kaihoahoa tīramarama i te māramatanga poutū mō ngā aronga tirohanga matua maha. Koinei te mea i tino nui ai mō ngā takahanga pouaka whakaata, nā te mea e kōrero hāngai ana i te pai o te hopu a te pūoko kāmera i ngā kaitākaro.

He aha i tino nui ai te whakamāramatanga poutū mō ngā hākinakina pouaka whakaata?

Ko te take matua i whakahuatia ai te whakamāramatanga poutū mō ngā whakataetae pāohotanga, ko te hopu a ngā kāmera pouaka whakaata i te mārama e whakaata ana i ngā kaupapa. Ko ngā kaitākaro, te pōro, me ngā raina i runga i te papa tākaro he mata poutū, poutū tata rānei mai i te tirohanga o te kāmera. Mēnā he nui te mārama i runga i te whenua (tīramatanga whakapae tiketike) engari he iti rawa te mārama i runga i ngā kanohi me ngā tinana o ngā kaitākaro (tīramatanga poutū iti), ka puta te pāohotanga ki te pouri, papatahi, me te kore taipitopito. Ka kōruru ngā kanohi o ngā kaitākaro, ā, he uaua te whai i te mahi tere. Hei whakaoti i tētahi pāohotanga kounga tiketike, e hiahiatia ana e ngā paerewa tīramarama ngā taumata tauwhāiti o te mārama poutū ki te kāmera matua. Hei tauira, me tutuki i tētahi taiwhanga tākaro e hautū ana i tētahi ōritenga o te Kapu o te Ao FIFA tētahi māramatanga poutū mōkito ki te tūnga kāmera matua kia mārama ai ia rau pātītī me te kīanga o ia kaitākaro. Tērā anō, ko te tīramatanga poutū tiketike me te ōritetanga pai puta noa i te papa tākaro, ka whakarite kia kaua te kāmera e whakatika i tōna mārakerake i a ia e whai ana i te tākaro mai i tētahi pito o te papa tākaro ki tētahi atu, e whakarato ana i tētahi wheako tirohanga māeneene me te ngaio. Koinei te take i tohua ai te tauwhiro mai i te tīramarama wāhi ngāwari ki te tīramarama hākinakina ngaio e te neke arotahi mai i te whakapae ki te whārite tūpato o te tīramarama whakapae me te poutū.

He pēhea te mahi tahi o te rama whakapae me te poutū i roto i ngā hākinakina?

I roto i ngā hoahoa tīramarama hākinakina ngaio, ehara te whakamāramatanga whakapae me te poutū i ngā inenga tauwhāinga, engari he mea whakahāngai. Ka mahi ngātahi rātou ki te waihanga i tētahi taiao arokite katoa. Whakaarohia te whakamāramatanga whakapae hei whakarato i te tūāpapa, he atamira mārama pai. Ka whakarite kia mārama te tautuhi, kia haumaru hoki te mata tākaro. Kātahi ka whakaorangia e te whakamāramatanga poutū ngā kaitapere i runga i taua atamira, kia kitea, kia ahu-toru hoki ki te hunga ora me ngā kāmera. Mā te pūnaha tīramarama i hoahoa pai ai e āta whakataurite ngā mea e rua. Hei tauira, e hiahiatia ana e te papa tēnehi te tīramarama poutū tiketike kia kitea ai te pōro neke tere ki te papamuri, engari me tino pai te ōritetanga whakapae kia taea ai e ngā kaitākaro te whakatau tika i te tāwhana o te pōro i runga i te mata o te kōti. Waihoki, i roto i te taiwhanga whutupōro, me whakarite te rama kia waipuketia te papa mai i ngā koki maha. Mā tēnei e whakarite kia mārama pai te kaitākaro e rere ana ki tētahi ahunga mai i mua mō tētahi kāmera, mai i te taha mō tētahi atu, e whakarato ana i te whānuitanga whānui. Ka pā hoki te tauwhitinga i waenganui i ēnei momo whakamāramatanga e rua ki te tauira o ngā kaitākaro, e waihanga ana i ngā miramira me ngā kōruru e āhei ai te whatu tangata me ngā pūoko kāmera ki te kite tika i te hōhonutanga me te nekeneke.

He aha ngā tatauranga matua me ngā whakaaro mō ngā rama hākinakina LED?

Ko te hoahoa i tētahi pūnaha tīramarama hākinakina LED ko ngā tatauranga pū e nui ake ana i te tāpiri i te wattage. Ka tīmata te tukanga mā te tautuhi i te horahanga whakataetae me te horahanga katoa, arā ko te wāhi whakataetae me te paenga haumaru. Kātahi ka whakatauria ngā taumata mārama e hiahiatia ana e te tākaro, te taumata tākaro (mai i te whakangahau ki te pāohotanga ao whānui), me ngā paerewa a te rōpū whakahaere. Hei tauira, he tino rerekē ngā whakaritenga o te hōro pukupuku mō te tākaro karapu i te puna kaukau o te Orangirangi. Me pūkete ngā tatauranga mō te teitei o ngā rama, ngā koki kurupae o ngā maunga LED, ngā pūwāhi whāinga, me te whakaata o te taiao. Ka whakamahia ngā pūmanawa hoahoa rama motuhake hei whakataruna i te tāutanga katoa. Ka tāurutia e ngā kaipūkaha ngā whakaritenga tūturu o ngā rama LED—tō rātou huaputa lumen, te tuari whakaahua, me te pāmahana tae—me te whakahaere i ngā tātaitanga e hia mano hei whakatauira i te mārama whakapae me te poutū puta noa i te mātiti katoa. Ka puta mai i ēnei whakataruna te wawaenga o te māramatanga i matapaetia, ngā ōwehenga ōrite, me ngā whakatauranga wherikotanga (GR), kātahi ka whakaritea ki ngā paerewa ūnga. Ko te whāinga ko te arotau i te tau, te whakanoho, me te whāinga o ngā taputapu kia tutuki, kia nui ake rānei i ngā whakaritenga katoa me te tōtika pūngao mōrahi.

He aha i hira ai te ōritetanga me te wherikotanga ki te tīahoaho?

Ahakoa ko te whakatutuki i ngā taumata mārama tika te ūnga matua, e rua atu ngā take e ōrite ana te tino nui mō tētahi tāutanga tīramarama hākinakina angitu: te ōritetanga me te mana wherikotanga. Ko te ōritetanga, e ai ki te kōrero i mua, ka whakarite kia ōrite te tuari mārama. Ka waihangatia e te ōritetanga iti ngā rohe kōruru me ngā wāhi kanapa. Mō te kaitākaro, ko te neke mai i tētahi wāhi kanapa ki tētahi wāhi pōuri ake ka kāpō pea mō tētahi wā poto, ka ngaro i a rātou te aroturuki i te pōro, i te hoariri rānei. Mō te pouaka whakaata, mā te ōritetanga iti ka āhua ngaio te pāohotanga, ā, ka pōraru pea i ngā pūnaha mārakerake kāmera aunoa. Ko te wherikotanga tētahi atu āwangawanga nui. Ko te wherikotanga ko te rongo o te hōhā, o te hauātanga rānei i takea mai i ngā pūtake mārama kanapa rawa i roto i te āpure tirohanga. Mō tētahi kaitākaro e titiro ake ana ki te hopu i tētahi pōro tiketike, ka kore pea e taea te kite i te pōro. He mōrearea haumaru tino nui tēnei. Kua hoahoatia ngā rama hākinakina LED o nāianei ki ngā whakaata hōhonu me ngā āhuahira mana wherikotanga, pēnei i ngā mata me te hanga kurupae pū, hei whakahaere i te mārama anake ki te wāhi e hiahiatia ana, kia kore ai e kitea e ngā kaitākaro, ngā kaiwhakahaere, me ngā kaimātakitaki. Ka whakaurua tonutia e tētahi pūrongo hoahoa tīramarama pai tētahi tatauranga Whakatauranga Wherikotanga (GR) kia tino mōhio ai ka taka ki roto i ngā tepe e whakaaetia ana mō te hākinakina motuhake.

Practical Examples: Illuminance Requirements for Different Sports

He rerekē te rerekētanga o ngā whakaritenga tauwhāiti mō te whakamāramatanga whakapae me te poutū i waenga i ngā hākinakina. Anei ētahi tauira ā-ringa hei whakaahua i ēnei rerekētanga, i runga anō i ngā paerewa o te ao whānui. Ehara ēnei i te pūmau, engari he miramira me pēhea te āhua o te tākaro e whakatau ana i ōna hiahia rama.

E whakaatu ana ēnei tauira i te pikinga o te taumata whakataetae, ka pērā hoki ngā tono i runga i te pūnaha tīrama. Ko te whāinga māmā o te whakamārama i te whenua ka huri ki te mahi matatini o te whakamārama i tētahi mokowā ahu-toru mō te hunga pouaka whakaata huri noa, e whakamārama ana he aha te mōhiotanga hōhonu o te whakamāramatanga whakapae me te poutū e tino hiahiatia ana mō tētahi kaupapa tīramarama ngaio.

Ngā pātai auau mō te tīramarama hākinakina

He aha te rerekētanga i waenga i te lux me te lumens?

Ka inea e ngā lumen te katoa o te mārama e whakaputaina ana e tētahi pūtake (pēnei i te rama waipuke LED). Ka inea e Lux te nui o taua rama e taka tonu ana ki runga i te mata (pēnei i te papa whutupōro). Whakaarohia ngā lumens hei wai katoa e rehu ana i te tauhiuhi, me te lux hei nui o te wai e tau ana ki tētahi mita tapawhā o tō pātītī. Mō te tīramarama hākinakina, e tino māharahara ana mātou ki te hākinakina i runga i te papa tākaro.

He aha i hira ai te ōwehenga ōritetanga i roto i te tīramarama hākinakina?

Mā te ōritetanga e whakarite kia ōrite te taumata mārama puta noa i te papa tākaro katoa. Ki te kore he ōritetanga pai, me whawhai ngā kaitākaro ki ngā pūrei pōuri me ngā wāhi kanapa, e uaua ai te aroturuki i te pōro i ngā wā katoa. Hei tauira, ka hē pea te pōro ki te neke mai i tētahi wāhi mārama ki te kōruru. Ka waihangatia e te ōritetanga tiketike tētahi taiao tākaro tika, haumaru hoki.

Me pēhea te ine i te tīramatanga poutū mō tētahi papa tākaro?

Ka inetia te māramatanga poutū mā te whakamahi i tētahi mita mārama e mau poutū ana, e hāngai ana ki te whenua, i te teitei tata ki te 1.5 mita. Ko te mea nui, ka inetia ki tētahi ahunga motuhake. Mō tētahi papa tākaro, ko te tikanga ka tangohia ngā inenga ki ngā tūnga kāmera matua e whā. Mā tēnei e whakarite kia mārama ngā kaitākaro mai i ngā koki ka hopukina mō te pāohotanga.