He aha te mārama, he aha hoki i hira ai i roto i te tīramarama hākinakina?

Ko te whakamāramatanga he ariā taketake i roto i te hoahoa tīrama, e pā ana ki te nui katoa o te mārama e pā ana ki tētahi mata mō ia horahanga wae. I roto i ngā kupu māmā ake, ka inea e ia te nui o te mārama e tau ana, e whakamārama ana i tētahi mata, ahakoa he papa tākaro, he tēpu, he huarahi rānei. Ka inetia ki ngā wae e kiia nei ko lux, e ōrite ana te lux kotahi ki te kotahi lumen mō ia mita tapawhā. He mea nui te mārama ki te mārama nā te mea ka whakatau hāngai i te kitenga. Mō te tīramarama hākinakina, ehara te whakamāramatanga i te mea kia mārama noa iho te papa tākaro; E pā ana ki te whakarite kia mārama me te tika te kite a ngā kaitākaro, ngā kaiwhakahaere, ngā kaimātakitaki, me ngā kāmera pouaka whakaata i te mahi. Ka taea e te māramatanga kino te whakahē i ngā pōro, ngā whara kaitākaro, me te wheako mātakitaki iti. Nō reira, ka arotahi ngā kaihoahoa rama hākinakina ki ngā momo whakamārama e rua: whakapae me te poutū. Ko ēnei inenga e rua e whakatau ana i ngā hiahia arokite rerekē, ā, e whakahaeretia ana e ngā paerewa pākaha i whakaritea e ngā tōpūtanga hākinakina o te ao whānui. Mā tēnei aratohu e whakamārama ēnei kupu, e whakamārama ana he aha te tikanga, he pēhea te inenga, he aha hoki i noho ai hei kaitiaki o tētahi tāutanga rama hākinakina ngaio.

He aha te whakamāramatanga whakapae i roto i te tīramarama hākinakina?

Ko te whakamāramatanga whakapae te mehua o te mārama e taka ana ki runga i te mata whakapae. I roto i te horopaki o tētahi papa tākaro, ka inea tēnei i runga i tētahi rererangi pohewa e tū ana kia kotahi mita i runga ake i te whenua, e whakarara ana ki te mata tākaro. Whakaarohia he taunga mārama i runga i tētahi tēpu i whakatakotoria ki runga i te papa tākaro. Ka waihangatia e ngā kaipūkaha tīramarama tētahi mātiti mariko i runga i te wāhi tākaro katoa, ā, ka tangohia ngā inenga mārama i ia wāhi o tēnei mātiti hei tātai i ngā taumata rama whakapae katoa. Ko tēnei momo whakamāramatanga te ngahuru tino taketake, ā, e tohutorotia nuitia ana mō te tīramarama rohe whānui. E kī mai ana ki a mātau te mārama o te whenua. Mō ngā kaitākaro, he mea nui te mārama whakapae mō te aroturuki i ngā pōro e huri ana i te papa, te whakatau i ngā tawhiti ki ngā raina rohenga, me te kite i te mata tākaro i raro i o rātau waewae. Mō te maha o ngā hākinakina mātāmua, hapori hoki, ko te whakatutuki i ngā taumata mārama whakapae e hiahiatia ana pea te whāinga matua. Ka whakarato i tētahi taumata pūtake o te haumarutanga me te taumahinga, me te whakarite kia ōrite te mārama o te papa tākaro kia taea ai e ngā kaitākaro te neke me te whakataetae me te kore whakararuraru i ngā pūrei pouri.

Me pēhea te tātai, te ine hoki i te mārama whakapae?

Ko te tatauranga o te mārama whakapae he tukanga nahanaha e whakarite ana i te tika me te ōritetanga. Ka tīmata ki te tautuhi i te wāhi e hiahiatia ana, koia te wāhi whakataetae matua o te tākaro. Kātahi ka whakakikoruatia tētahi pūnaha mātiti ki tēnei horahanga. Ko te mokowā o ngā pūwāhi mātiti e whakatauria ana e ngā paerewa pēnei i ērā mai i te CIE (International Commission on Illumination), i ngā tinana whakahaere tākaro tauwhāiti rānei pēnei i te FIFA mō te whutupōro, i ngā Tākaro Ao rānei mō te riu me te papa tākaro. Ka whakatakotoria papatahi tētahi mita māmā me tētahi pūoko whakatika-whenu ki runga i te whenua, ki runga rānei i te torutoru i te teitei kua whakaritea, ko te tikanga kotahi mita. Ka tangohia ngā inenga i ia wāhi whakawhitinga mātiti. Mai i ēnei tūtohu raraunga maha, e rua ngā uara matua e pā ana: te toharite whakapae (E_h avg) me te ōwehenga ōritetanga. He tino nui te ōwehenga ōritetanga, ā, ka whakapuakina hei pūwāhi mārama mōkito kua wehea ki te wawaenga (U1 = E_min / E_avg), te mōkito rānei i wehea ki te mōrahi (U2 = E_min / E_max). Ko te ōritetanga tiketike, ko te tikanga he tino ōrite ngā taumata mārama puta noa i te papa tākaro, he rite tonu ki te tīahoaho toharite. Ka āraia e ia ngā kaitākaro kia kore ai e whakatika i tō rātou kitenga i waenga i ngā wāhi kanapa rawa, pōuri rawa, tērā pea ka mōrearea, ka mōrearea hoki. Hei tauira, tērā pea ka hiahiatia e tētahi papa whutupōro he mārama whakapae toharite o te 500 lux mō te whakangungu, engari e 2000 lux mō tētahi ōrite ao whānui, me te ōritetanga o te 0.7 neke atu rānei.

He aha te whakamāramatanga poutū, ā, he pēhea te rerekētanga?

Ahakoa e inea ana e te mārama whakapae te mārama i runga i te whenua, ka inea e te mārama poutū te nui o te mārama e taka ana ki tētahi mata poutū. Whakaarohia te pupuri i tētahi papa papatahi i mua i a koe; ko te rama e pā ana ki taua papa ko te mārama poutū. He matatini kē atu tēnei inenga nā te mea he mea nui te takotoranga o taua "papa". I roto i te tīramarama hākinakina, ka inea e mātou te mārama poutū i runga i tētahi rererangi e hāngai ana ki te mata tākaro, ā, ko te mea nui, ka tautuhia e mātou tōna ahunga. I te nuinga o te wā, ka mahia tēnei i te teitei o te 1.5 mita i runga ake i te whenua, tata ki te teitei o te tinana me te kanohi o te kaitākaro. Ko te rerekētanga matua ehara te mārama poutū i te tau kotahi mō tētahi wāhi i runga i te āpure. Kei te āhua tonu o te ahunga e titiro ana koe. Hei tauira, ka rerekē te whakamāramatanga poutū o tētahi kaitākaro e kitea ana mai i te tūnga kāmera matua i te mārama poutū o taua kaitākaro ōrite e kitea ana mai i te tūnga tahataha. Nō reira, me tatau e ngā kaihoahoa tīramarama me te whakapūtā i te mārama poutū mō ngā aronga tirohanga matua maha. Koinei te mea i tino nui ai mō ngā takahanga pouaka whakaata, nā te mea e kōrero hāngai ana i te pai o te hopu a te pūoko kāmera i ngā kaitākaro.

He aha i tino nui ai te whakamāramatanga poutū mō ngā hākinakina pouaka whakaata?

Ko te take matua i whakahuatia ai te mārama poutū mō ngā whakataetae pāohotanga, ko te hopu a ngā kāmera pouaka whakaata i te mārama e whakaata ana i ngā kaupapa. Ko ngā kaitākaro, te pōro, me ngā raina i runga i te papa tākaro he mata poutū, poutū tata rānei mai i te tirohanga o te kāmera. Mēnā he nui te mārama i runga i te whenua (mārama whakapae tiketike) engari he iti rawa te mārama ki ngā kanohi me ngā tinana o ngā kaitākaro (mārama poutū iti), ka puta te pāohotanga ki te pouri, te papatahi, me te kore taipitopito. Ka kōruru ngā kanohi o ngā kaitākaro, ā, he uaua te whai i te mahi nekeneke tere. Hei whakaoti i tētahi pāohotanga tino kounga, me whai taumata whakamārama poutū motuhake ki te kāmera matua. Hei tauira, me eke tētahi taiwhanga tākaro e hautū ana i tētahi ōritenga o te Kapu o te Ao WHK ki tētahi māramatanga poutū mōkito ki te tūnga kāmera matua kia mārama ai ia rau pātītī me te kīanga o ia kaitākaro. Tērā anō, mā te mārama poutū tiketike me te ōritetanga pai puta noa i te papa tākaro, ka whakarite kāore te kāmera e whakarite i tōna mārakerake i ngā wā katoa i a ia e whai ana i te tākaro mai i tētahi pito o te papa tākaro ki tētahi atu, e whakarato ana i tētahi wheako mātakitaki māeneene me te ngaio. Koinei te take i tohua ai te tauwhiro mai i te tīramarama wāhi ngāwari ki te tīramarama hākinakina ngaio e te neke arotahi mai i te whakapae ki te whārite tūpato o te mārama whakapae me te poutū.

He pēhea te mahi tahi o te rama whakapae me te poutū i roto i ngā hākinakina?

I roto i ngā hoahoa rama hākinakina ngaio, ehara te mārama whakapae me te poutū i ngā ine tauwhāinga engari he mea whakahāngai. Ka mahi ngātahi rātou ki te waihanga i tētahi taiao arokite katoa. Whakaarohia te mārama whakapae hei whakarato i te tūāpapa, he atamira mārama. Ka whakarite kia mārama te tautuhi, kia haumaru hoki te mata tākaro. Kātahi ka whakaorangia e te mārama poutū ngā kaitapere i runga i taua atamira, kia kitea ai, kia ahu-toru hoki ki te hunga ora me ngā kāmera. Mā te pūnaha tīramarama i hoahoatia pai e whārite ngā mea e rua. Hei tauira, e hiahiatia ana e te kōti tēnehi he mārama poutū tiketike kia kitea ai te pōro tere ki te papamuri, engari me tino pai hoki te ōritetanga whakapae kia taea ai e ngā kaitākaro te whakatau tika i te tāwhana o te pōro i runga i te mata o te kōti. Waihoki, i roto i te taiwhanga whutupōro, me whakarite te rama kia waipuketia te papa mai i ngā koki maha. Mā tēnei e whakarite kia mārama te kaitākaro e oma ana i tētahi ahunga mai i mua mō tētahi kāmera, mai i te taha mō tētahi atu, e whakarato ana i te whānuitanga whānui. Ka pā hoki te tauwhitinga i waenganui i ēnei momo mārama e rua ki te tauira o ngā kaitākaro, e waihanga ana i ngā miramira me ngā kōruru e āhei ai te whatu tangata me ngā pūoko kāmera ki te kite tika i te hōhonutanga me te nekeneke.

He aha ngā tatauranga matua me ngā whakaaro mō ngā rama hākinakina LED?

Ko te hoahoa i tētahi pūnaha tīramarama hākinakina LED, ko ngā tatauranga pū e tua atu ana i te tāpiri noa iho i te wattage. Ka tīmata te tukanga mā te tautuhi i te horahanga whakataetae me te horahanga katoa, arā ko te wāhi whakataetae me te paenga haumaru. Kātahi ka whakatauria ngā taumata mārama e hiahiatia ana e te tākaro, te taumata tākaro (mai i te whakangahau ki te pāohotanga ao whānui), me ngā paerewa a te rōpū whakahaere. Hei tauira, he tino rerekē ngā whakaritenga o te hōro pukura mō te tākaro karapu i te puna kaukau o te Orangirangi. Me pūkete ngā tatauranga mō te teitei o ngā rama, ngā koki kurupae o ngā maunga LED, ngā pūwāhi whāinga, me te whakaata o te taiao. Ka whakamahia ngā pūmanawa hoahoa tīramarama motuhake hei whakataruna i te tāutanga katoa. Ka tāurutia e ngā kaipūkaha ngā whakaritenga tūturu o ngā rama LED—tō rātou huaputa lumen, te tuari whakaahua, me te pāmahana tae—me te whakahaere i ngā tātaitanga e hia mano hei whakatauira i te mārama whakapae me te poutū puta noa i te mātiti katoa. Mā ēnei whakataruna e whakaputa te mārama toharite i matapaetia, ngā ōwehenga ōrite, me ngā whakatauranga wherikotanga (GR), kātahi ka whakaritea ki ngā paerewa ūnga. Ko te whāinga ko te arotau i te tau, te whakanoho, me te whāinga o ngā taputapu kia tutuki, kia nui ake rānei i ngā whakaritenga katoa me te tōtika pūngao mōrahi.

He aha te ōritetanga me te wherikotanga e hira ana i te tīahoaho?

Ahakoa ko te whakatutuki i ngā taumata mārama tika te ūnga matua, e rua atu ngā take e tino nui ana mō tētahi tāutanga tīramarama hākinakina angitu: te ōritetanga me te mana wherikotanga. Ko te ōritetanga, e ai ki te kōrero i mua, ka whakarite kia ōrite te tuari mārama. Ka waihanga te ōritetanga iti i ngā rohe kōruru me ngā wāhi kanapa. Mō tētahi kaitākaro, ko te neke mai i tētahi wāhi kanapa ki tētahi wāhi pōuri ake, ka ngaro i a rātou te aroturuki i te pōro, i te hoariri rānei. Mō te pouaka whakaata, mā te āhua o te pāohotanga kāore i te ngaio, ā, ka pōraru i ngā pūnaha mārakerake kāmera aunoa. Ko te wherikotanga tētahi atu āwangawanga nui. Ko te wherikotanga ko te rongo o te hōhā, o te hauātanga rānei i takea mai i ngā pūtake mārama nui rawa i roto i te āpure tirohanga. Mō tētahi kaitākaro e titiro ake ana ki te hopu i tētahi pōro tiketike, ka taea e te rama waipuke whakangungu kino te mono i te wherikotanga, e kore ai e taea te kite i te pōro. He mōrearea haumaru nui tēnei. Kua hoahoatia ngā rama hākinakina LED o nāianei ki ngā āhuahira whakaata hōhonu me ngā āhuahira mana wheriko, pēnei i ngā mata me te hanga kurupae pū, hei whakahaere i te mārama anake ki te wāhi e hiahiatia ana, kia kore ai e kitea e ngā kaitākaro, ngā kaiwhakahaere, me ngā kaimātakitaki. Ka whakaurua e tētahi pūrongo hoahoa tīramarama pai tētahi tatauranga Whakatauranga Wheriko (GR) kia tino mōhio ai ka taka ki roto i ngā tepe e whakaaetia ana mō te hākinakina motuhake.

Ngā Tauira Ā-Ringa: Ngā Whakaritenga Whakamāramatanga mō ngā Hākinakina Rerekē

He rerekē ngā whakaritenga tauwhāiti mō te mārama whakapae me te poutū i waenga i ngā hākinakina. Anei ētahi tauira māmā hei whakaahua i ēnei rerekētanga, i runga anō i ngā paerewa o te ao whānui. Ehara ēnei i te pūmau, engari he miramira he pēhea te āhua o te tākaro e whakatau ana i ōna hiahia tīrama.

E whakaatu ana ēnei tauira i te pikinga o te taumata whakataetae, ka pērā hoki ngā tono i runga i te pūnaha tīrama. Ko te whāinga māmā o te whakamārama i te whenua ka huri ki te mahi matatini o te whakamārama i tētahi mokowā ahu-toru mō tētahi hunga pouaka whakaata huri noa, e whakamārama ana he aha te mōhiotanga hōhonu o te mārama whakapae me te poutū e tino hiahiatia ana mō tētahi kaupapa tīramarama ngaio.

Ngā pātai auau mō te whakamāramatanga rama hākinakina

He aha te rerekētanga i waenga i te lux me te lumen?

Ka inea e ngā lumen te tapeke o te mārama e whakaputaina ana e tētahi pūtake (pēnei i te rama waipuke LED). Ka inea e Lux te nui o taua rama e taka tonu ana ki runga i te mata (pēnei i te papa whutupōro). Whakaarohia ngā lumens hei wai katoa e rehu ana i te tauhiuhi, me te lux hei nui o te wai e tau ana ki tētahi mita tapawhā o tō pātītī. Mō ngā tīramarama hākinakina, e tino māharahara ana mātou ki te lux i runga i te papa tākaro.

He aha te ōwehenga ōritetanga i hira ai i roto i ngā tīramarama hākinakina?

Mā te ōritetanga e whakarite kia ōrite te taumata mārama puta noa i te papa tākaro katoa. Ki te kore he ōritetanga pai, me whawhai ngā kaitākaro ki ngā pūrei pouri me ngā wāhi kanapa, e uaua ai te aroturuki i te pōro. Hei tauira, ka hē pea te pōro ki te neke mai i tētahi wāhi mārama ki te kōruru. Ka waihanga te ōritetanga tiketike i tētahi taiao tākaro tika, haumaru hoki.

He pēhea te ine i te mārama poutū mō tētahi papa tākaro?

Ka inea te mārama poutū mā te whakamahi i tētahi mita mārama e mau poutū ana, hāngai ki te whenua, i te teitei tata ki te 1.5 mita. Ko te mea nui, ka inetia ki tētahi ahunga motuhake. Mō tētahi papa tākaro, ko te tikanga ka mahia ngā inenga ki ngā tūnga kāmera matua e whā. Mā tēnei e mārama ai ngā kaitākaro mai i ngā koki ka hopukina mō te pāohotanga.